Wina- podmiot czyli sprawca musi być zdolny do zawinienia czyli musi mieć ukończone 17 lat. Wina poczytalna czyli sprawca jest w pełni władz umysłowych i zdolny do pokierowania swoim postępowaniem.
Wina – jako koncepcja kompleksowa jest to naganny z punktu widzenia ustawy karnej stosunek psychiczny sprawcy do czynu.
Wina może być umyślna i nieumyślna.
Czyn może być popełniony umyślnie- jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia.
Terminy winy umyślnej:
- zamiar bezpośredni – sprawca ma zamiar i chce popełnić czyn
- zamiar ewentualny – sprawca przewiduje możliwość popełnienia czynu zabronionego i się na to godzi. Art. 4 p 2
Czyny nieumyślne – sprawca nie mając zamiaru popełnienia czynu zabronionego ale go popełnia na skutek niezachowania ostrożności, mimo, że możliwość popełnienia czynu przewidział albo mógł przewidzieć.
Wina nieumyślna świadoma – sprawca przewiduje możliwość popełnienia czynu zabronionego lecz bezpodstawnie przypuszcza, że tego uniknie. Jest to lekkomyślność.
Wina nieumyślna nieświadoma – niedbalstwo, sprawca nie przewiduje możliwości popełnienia czynu zabronionego, choć powinien i mógł przewidzieć ( gdyby dołożył staranności)
Opiera się na pewnej fikcji prawnej. Po upływie określonego czasu w ustawie zdejmuje się z osoby piętno osoby skazanej. Skazanie uważa się za niebyłe, usówa się wpis o skazanym.
Terminy: Kpw – 10 lat od wykonania, darowanie kary lub przedawnienie jej wykonania z mocy prawa
Kpw do 3 lat -skazany może się ubiegać o wsześniejsze zatarcie skazania, na wniosek – po 5 latach wykonanej kary.
Są trzy środki karne za wykroczenia
- możliwość dobrowolnego poddania się odpowiedzialności
- przepadek przedmiotów
- ściągnięcie należności orzeczonego przepadku przedmiotów art. 49 p 2 kks
Gdy ustawa przewiduje wartość tego środka nie można orzec przepadku środka przewozowego
Jest wymierzana w dniach, miesiącach i latach do 3 lat, a obostrzona do 6 lat.
Kara pozbawienia wolności – Kary co do zasady są urzeczywistnione w sankcji. Mamy możliwość sięgnięcia też do środków karnych i probacyjnych. Oprócz kary są środki karne, które określone były jako kary dodatkowe, w wyższym stopniu oddziaływały prewencyjnie lub były orzekane samoistnie. Sąd może odstapić od wymierzenia kary i orzec:
- przepadek przedmiotów
- przepadek osiągniętych korzyści majątkowych
- podanie wyroku do publicznej wiadomości
- pozbawienie praw publicznych
- zakaz prowadzenia działalności gospodarczej
Funkcje środków karnych – mają na celu uniemożliwienie sprawcy kolejnego p-stwa. Część środków karnych może być rozciągnięta w czasie, orzeka się w latach, minimum rok, najwięcej 5 lat. art. 34 p 4. 80% spraw załatwiana jest w tym trybie
Środki karne mamy:
- niesamoistne – obok kary jako dodatek
- samoistne – jedyna reakcja na czyn przestępczy gdy sąd postanowi odstąpić od wymierzenia kary.
Immunitet dyplomatyczny- jeżeli danego czynu dopuści się osoba korzystająca z tego immunitetu to nie można jej pociągnąć do odpowiedzialności w naszym kraju, jedynie można ją uznać za osobę niepożądaną i dać czas 48 godzin na opuszczenie kraju a jeżeli w tym czasie nie opuści to immunitet przestaje działać. Wtedy można ją pociągnąć do odpowiedzialności. Jeżeli powróci do swojego kraju to od jego władz zależy czy zostanie tam pociągnięty do odpowiedzialności. Może też państwo zrzec się immunitetu i wtedy ta osoba może zostać do odpowiedzialności ( co raczej się nie zdarza).
Nie ma obowiązku ograniczenia się do jednego punktu.
Miejsce- to miejsce gdzie nastąpiło zachowanie sprawcy, miejsce gdzie skutek nastąpił lub gdzie miał według zamiaru sprawcy nastąpić.
Jeżeli ustawa rozszerza obowiązywanie- tak jest w przypadku przestępstw i wykroczeń celnych to odpowiada się w Polsce za czyny popełnione za granicą, jeżeli zostały ujawnione w Polsce przez organ celny art. 3 p 4
Jeżeli za dane zachowanie wcześniej była wyższa kara, a po zmianie ustawodawstwa kara jest niższa to tą karę wcześniej orzeczoną obniża się do górnej granicy kary przewidzianej w nowym ustawodawstwie ( do aktualnej)
Jeżeli za dany czyn przewidziany jest środek karny, którego w nowych przepisach nie ma to się go nie wykonuje
Jeżeli za czyn została wymierzona wcześniej kara pozbawienia wolności a teraz grozi tylko grzywna to zmienia się na grzywnę w relacji 1:2 ( jeden dzień pozbawienia wolności odpowiada dwóm stawkom dziennym grzywny)
Kiedy dane zachowanie, które do tej pory było uważane za naganne a według nowej ustawy zostało odpenalizowane ( nie podlega karze) to gdy mamy wyrok za taki czyn to nie powinien zostać wdrożony do wykonania, jeżeli jest już wykonywany to jego wykonanie powinno być wstrzymane a jeżeli kara już została wymierzona to należy dokonać zatarcie skazania.