Dwie formy czynu:
- aktywne – działanie
- bierne – zaniechanie, powstrzymywanie się od działania
Przez zaniechanie może popełnić czyn tylko wtedy, jeżeli ciążył na czas obowiązek jakiegoś działania
Czasem trzecią formą czynu jest posiadanie- kombinacje działania i zaniechania czyli utrzymywanie pewnego stanu.
Moment zachowania- przy działaniu łatwo określić kiedy sprawca się czynu dopuścił
Przy zaniechaniu- przyjmuje się za czas popełnienia czynu ostatni moment, chwilę po ostatnim momencie, kiedy możliwe było dopełnienie obowiązku prawnego.
Niektóre czyny są popełnione czynem ciągłym np.: nieoznaczenie produkcji znakami akcyzy, przez kilka dni- rozciągnięte w czasie. Wtedy za popełnienia czas p-stwa określa się okres rozpięty: od- do, ostatni moment zachowania
Czyn zabroniony uważa się za popełniony w czasie, w którym nastąpiło zachowanie sprawcy, chyba że kodeks stanowi inaczej
a) ustalony, jaki w tym momencie obowiązywał stan prawny i w jakim kształcie
b gdy sprawca miał osiągnięty wiek wymagany do odpowiedzialności karnej, art. 5 p 2 – możliwość potraktowania jak nieletniego sprawcy między 17 a 18 rokiem życia
c) gdy sprawca czynu w chwili czynu był poczytalny
Obwoiązywanie kks w czasie i przestrzeni jak i względem osób.
Odpowiedzialność grozi za czyny naganne popełnione po wejściu w życue kks. Między popełnieniem czynu a pociągnięciem do odpowiedzialności upływa określony czas. W przypadku, gdy w międzyczasie nastąpi zmiana ustawodawstwa karno-skarbowego to obowiązują następujące zasady:
Dyspozycja prosta- zawiera jeden zespół znamion charakteryzujących czyn.
Dyspozycja złożona- zawiera więcej niż jeden zespół znamion:
- alternatywne, mogą wystąpić
- kumulatywne, (łącznie) brak jednego z członów powoduje, że nie można uznać, że sprawca dopuścił się czynu, przy czynach skutkowych, gdy nie ma skutku to trzeba przyjąć usiłowanie a nie dokonanie
- kumulatywno-alternatywne, mieszane np.: art. 54 p 1
Materialne prawo k.s. – określa jakie zachowania naganne stanowią przestępstwa lub wykroczenia skarbowe, jakie za nie grożą sankcje, określa jakie kary i inne środki karne mogą być orzeczone wobec sprawcy, określa jakie są zasady ponoszenia odpowiedzialności karno- skarbowej oraz zasady i dyrektywy wymiaru kary i środków penalnych.