Tukir.info » Prawo rzymskie

Pojęcia związane z prawem karno-skarbowym

admin — Fri, 27 Nov 2009 11:09:59 +0000

Odpowiedzialność- za przestępstwa lub wykroczenia skarbowe zabronionych pod groźbą kary przez kks
Przestępstwa skarbowe to czyn człowieka ( nie podmiotu zbiorowego)
Czyn zabroniony- jest to zachowanie o znamionach określonych w kodeksie.
Nie będzie czynu zabronionego kiedy jest popełniony pod wpływem przymusu psychicznego nieodpornego lub zachowanie mimo woli.
Przymus psychiczny- wywieranie presji na psychikę po to, by dana osoba wyraziła swoją wolę tak jak my chcemy. Przymus psychiczny może odbywać się za pomocą siły fizycznej lub przez szantaż, działanie typowo psychiczne, wywieranie wpływu poprzez działanie fizycznej siły.

Czyn- formy:
- aktywna- działanie
- bierne- zaniechanie
Za zaniechanie może odpowiadać tylko ten na którym ciąży prawny obowiązek do działania ( np.: przepisy prawa, orzeczenie sądu)
Odpowiedzialność – za p-stwa i wykroczenia karno-skarbowe jest sprężone. Społeczna szkodliwość musi być większa w stopniu wyższym niż znikomym. Nie można pociągnąć do odpowiedzialności za czyn, który podpada pod znamiona ustawy, ale stopień szkodliwości jest mniejszy niż znikomy ( nie można karać za czyny błache)

Odpowiedzialność jest sprężona z winą – nie można pociągnąć do odpowiedzialności z powodu braku winy. Bez winy nie ma odpowiedzialności, chodzi o wymagany rodzaj winy.

Konstytucja raweńska 426

admin — Tue, 10 Jun 2008 17:42:05 +0000

Była to ustawa o cytowaniu (wyjaśniająca które pisma jurystów mogą być przedstawiane w postępowaniu sądowym i jak sędzia ma oceniać ich wagę w sporze między stronami) wydana przez Teodozjusza II i Walentyniana III w Rawennie.
Na jej mocy autoryzowano dzieła pięciu nieżyjących prawników. Byli to:
- Papinian
- Paulus
- Gajus
- Ulpian
- Modestin
Jeżeli w sądzie strona przedstawi opinię większości (3) z owej grupy pięciu jurystów, sędzia jest taką opinią związany. Jeśli zaistniała równość zdań przeważała opinia Papiniana, którego uważano za księcia prawników rzymskich. Gdy była równość zdań a Papinian milczał lub żaden z autoryzowanych prawników nie rozstrzygał sporu wówczas dopiero sędzia odzyskiwał moc.
W dominacie zaczęły rozwijać się państwowe szkoły prawa zakładane przez cesarza. Zatrudniały one profesorów prawa opłacanych przez władze państwowe. W tym okresie nastąpiła wulgaryzacja prawa.

Jurysprudencja rzymska – nauka prawa

admin — Thu, 05 Jun 2008 22:41:21 +0000

W okresie republikańskim wiedza prawnicza skupiona była w rękach kolegów kapłańskich. Zajmowały się one odkrywaniem związków człowieka z bóstwem, skutkowaniem fas w zakresie ius . Prawo świeckie nie naśladowało sakralnego, jednak czynności prawne wykonywane były w formie sakralnej. W okresie archaicznym i republikańskim znajomość prawa była elitarna. Członkowie kolegiów kapłańskich rekrutowali się wyłącznie spośród patrycjuszy. Choć monopol w zakresie prawa prywatnego posiadało kolegium pontyficów wyróżniano następujące kolegia kapłańskie:
- Augurowie
- Decemwiri
- Pontifico
- Fetiales
Umiejętność posługiwania się formularzami prawa się powszechnie dostępną dla ludności świeckiej dopiero po ogłoszeniu tych formuł opinii publicznej przez Flawiusza (300pne) a później Eliusza (198pne). Te daty wyznaczają początek świeckiej jurysprudencji. Dużą rolę odegrało oświadczenie złożone ok. 280 pne przez plebejskiego pontifexa maximusa Tiberiusa Coruncaniusa , w którym zapowiedział, że będzie udzielał porad prawnych każdemu, kto się o to zwróci. Do tej pory porad udzielano tylko stronom postępowania. Prawo stało się teraz dziedziną życia. Nauka prawa zaczęła się rozwijać.

pontifex maximus – najwyższy kapłan
respondere de iure – porady prawne

Nauka prawa w tym okresie rozwinęła się w następujących kierunkach:
1. Cavere – układanie formularzy czynności prawnych
2. Agere – układanie formuł procesowych
3. Respondere – udzielanie odpowiedzi na pytania prawne
(ta działalność szczególnie się rozwinęła)

Rzymscy prawnicy:
Najwybitniejszym był Marcus Tulius Cycero
doczytaj w książce o nim i innych prawnikach tego okresu

Pryncypat:
W tym okresie działalność prawników (jurusprudencja) stała się najważniejszym czynnikiem rozwoju prawa. Prawnicy wydawali responsy, które wiązały sędziego. Jurystów pryncypatu można podzielić na dwie kategorie :

- Prawnicy nieautoryzowani – wydawali prywatne responsy, które sędzia mógł ale nie musiał stosować.
- Prawnicy autoryzowani – cesarz wyposażył je w prawo ius publice respondendi ex auctoritate principis czyli prawo udzielania porad z upoważnienia cesarza. W prawo to wyposażeni byli tylko prawnicy mieszkający w mieście Rzym. Ich responsa wiązały sędziego. Z czasem moc prawną nadano również dziełom autoryzowanym prawnikom. W II i III w. ne traktowano je na równi z ustawą.
Prawnicy pryncypatu:

- Aemilius Papinianus -Papinian – książę prawników cieszący się największym uznaniem. Stracony na rozkaz Karakalli.
- Celsus
- Julius Paulus (86 dzieł)
- Domitius Ulpianus z Tyru -Ulpian
- Herenius Modestin (uczeń Ulpiana)
- Gaius

Największy rozkwit literatury prawniczej przypada na przełom I w.pne i I w.ne.
W I w.pne rozwinęły się dwie szkoły prawa:
sabinianów Ateius Capito
prokulejanów Marcus Antistius Labeo

Szkoły te różniły się nie w zakresie prawnym, ale politycznym.

Dominat:
Kres rozwoju jurysprudencji rzymskiej. Prawnicy stali się prawnikami dyżurnymi cesarza. Najwybitniejsi z nich to:
Arcadius Charisius
Hermogenianus
Upadek prawa wiąże się z upadkiem gospodarczym państwa. Prawo rzymskie ulegało zmianom pod wpływem kultury hellenistycznej i lokalnych praw. Zanikł kontakt z dziełami wybitnych prawników, wszystko znano w przeróbkach i przekładach. Ten stan rzeczy starano się naprawić. W 321 r. Konstantyn wydał zakaz publikowania krytycznych uwag do dzieł Papiniana. Później autoryzowano dzieła Paulusa. Największą rolę w porządkowaniu prawa odegrała: